تبلیغات
حكمت مشرقی - هاگاكوره متن كهن از ساموراییها (1)







































حكمت مشرقی

مجالی برای اندیشیدن در حكمت الهی ادیان

 مقدمه حكمت مغانی

صفت بارز سامورائیان وفاداری به امیر مخدوم خویش است و پایبندی و دلبستگی به سنن نیاكان و مسائل فرهنگیشان. مسلك سامورائیان آنچنان كه از خلال كتاب" هاگاكوره" بدست می آید بیشتر متمایل به شینتوست تا بودایی اما به صورت تأثیر ذن در " بوشیدو "(1) قابل اغماض نیست. فضای سنتی ژاپن برای ما ایرانیان آشنا و غریب است، آشنا از آن رو كه بسیاری مشتركات وجود دارد از اعتقاد به جهانهای گوناگون و عرفان تا اخلاقیاتی هم چون وفاداری و دلیری و مرگ اندیشی و ساده زیستی و ... كه هر دو سرزمین آفتاب، ایران و نیپون(2) شرقیند. اما یكی خاور نزدیك و دیگری خاور دور و یكی سفید پوست و دیگری زرد پوست و یكی مسلمان و دیگری بودایی شینتویی و در نتیجه دو فرهنگند كه به این اعتبار برای هم غریبند.

فراز هایی از كتاب هاگاكوره را انتخاب كرده و در چند قسمت در اختیار خوانندگان عزیز می گذاریم با این نیت كه در زندگی به كار آید و دورنمایی از فرهنگ ژاپن را نشان دهد.

هاگا كوره در لغت ژاپنی به دو معناست پوشیده با برگها و دیگر برگهای پوشیده؛ این كتاب ملفوظات یاماموتو چونه تومو است كه پس از درگذشت میتسوشیكه استادش مجبور به پوشیدن رخت راهبان بودایی شد و در كسوت یك راهب در عزلتكده ای سالهای پایانی عمر خود را گذراند و همان ایام بود كه سامورایی جوان در حین مصاحبت با او این ملفوظات را جمع كرد و نام هاگاكوره را بر آن نهاد، زیرا در خزان عصر جدید فضایل سامورایی در زیر برگهای فراموشی نهان شدند.

هاگاكوره را ویلیام اسكات ویلسون به انگلیسی ترجمه كرده و سید رضا حسینی از انگلیسی به پارسی ترجمه كرده است و ما دست به انتخاب از این ترجمه زده ایم، با این توضیح كه در كتاب از تعبیر طریقت سامورایی استفاده شده كه از نظر ما طریقت اصطلاحی اسلامی است و به جای آن تعبیر منش و روش نهادیم تا در عین اینكه بعد نظر و عمل این مسلك را بنمایانیم و از اصطلاحات آیین دیگری استقراض نكرده باشیم.

***

1

اگرچه خرد می گوید یك سامورایی باید منش و روش سامورایی را الگوی نظر خویش قرار دهد، اما به نظر می رسد همه ی ما آن را از خاطر برده ایم. چنین است كه اگر كسی بپرسد، معنای راستین منش و روش سامورایی(بوشیدو) چیست؟ مردانی كه قادر باشند بی درنگ پاسخ دهند، انگشت شمارند. چرا كه پاسخ از پیش در ذهن بسیاری روشن نیست. از این نكته می توان بی اعتنایی به منش و روش سامورایی را دریافت.

بی شمارند غافلان.

2

ما گفتار و كردار مردان قدیم را می آموزیم تا بدین سان دل به حكمت آنان بسپاریم و از خودخواهی دوری گزینیم. وقتی اغراض خود را كنار بگذاریم؛ از گفتار قدما پیروی كنیم و با دیگر مردمان در كار خویش مشورت نماییم، مسائل به خوبی حل می شوند و اتفاق ناگواری روی نخواهد داد. امیر كاتسوشیكه از نظر و خرد امیر نائوشیگه سود می جست. در كتاب اوهاناشیكیكیگاكی به این واقعیت اشاره شده است. ما باید سپاسگذار توجه وی باشیم.

همچنین، مرد دیگری كه شماری از برادران جوان خود را به سمت ملازمان خود گماشته بود، هرگاه كه به ادو یا منطقه ی كامیگاتا سفر می كرد، از آنان می خواست كه او را مشایعت كنند. گفته شده است چون هر روز با آنان در مورد مسائل خصوصی و عمومی مشورت می كرد اتفاق ناگواری برایش روی نمی داد.

3

رفتاری هست كه باید از رگبار آموخت. وقتی كه ناگهان با رگباری مواجه می شوی، سعی می كنی خیس نشوی و در امتداد جاده می دوی. اما حتی با عبور از زیر ایوان خانه ها هم باز خیس خواهی شد. اما اگر از پیش اندیشه ی خویش را آماده ی باران سازی، آن هنگام كه باران بر تو می بارد سردرگم نیستی؛ اگرچه بازهم به همان اندازه خیس خواهی شد. این فهم در مورد هر چیزی در زندگی صدق می كند.

4

در چین زمانی مردی علاقمند به تصاویر اژدها بود و لباسها و اثاثیه ی منزلش را همه با تصویر اژدها مزین می كرد. علاقه ی شدید او به اژدها مورد توجه خدای اژدها قرار گرفت، و روزی اژدهایی واقعی در برابر پنجره ی خانه ی آن مرد ظاهر ساخت. گفته شده است كه آن مرد از ترس جان داد. به نظر می رسد این مرد همواره كلمات بزرگ بر دهان جاری می ساخته اما هنگام روبرو شدن با چیز های واقعی جور دیگر عمل می كرده است.

پی نوشتها:

1.     بوشیدو نام منش و روش سامورایی است.

2.     نیپون در لغت ژاپنی همان كشور ژاپن است.

3.  جناب رنه گنون اصطلاح خاور نزدیك، میانه و دور را در معنایی دقیقتر از اصطلاح رایج به كار می برد. فی الواقع سه حوزه تمدنی بزرگ در شرق می توان لحاظ كرد ؛ جهان اسلام كه همسایه ی اروپاست و از اینرو خاور نزدیك، حوزه چین و ژاپن یا نژاد زرد كه در دورترین قسمت برای اروپاییان است خاور دور و حوزه ی تمدنی هند كه میانه ی این دو قرار دارد پس خاور میانه نام می گیرد. ما در این نوشته از این تقسیم بندی استفاده كردیم نه از اصطلاح سیاسیونی كه نگاهشان به حوزه های نفتی و زمینه ی بازار مصرف است.

                                                                                  ادامه دارد...


نوشته شده در جمعه بیست و چهارم تیر 1390 ساعت 07:59 قبل از ظهر توسط سینا زرتاب نظرات |

اخرین مطالب
نگاهی به ذن بودیسم
مقدمه دکتر رادپور بر معرفی کتاب ترجمه دائودجینگ
نگاهی به کتاب «متون مقدس بنیادین از سراسر جهان» اثر جاودان میرچا الیاده
امام خمینى(س) و دنیاى شعر
کتاب ققنوس حکمت
گئورگ زیمل و فلسفه پول
تناقضات مکتب اصالت نسبیت
شیخ اشراق به روایت دکتر دینانی
خاتم بزم ولا
معرفی کتاب «مقدمه‏ای بر هنر هند» نوشته‌ی آناندا کوماراسوآمی
رسالت هنر و هنرمند از نگاه امام خمینی (ره)
نقل اقوالی از رنه گنون از کتاب «شرق و غرب»
تکنولوژی ارتباطات (مقاله ای از شهید سید مرتضی آوینی) پرده اول
محکوم نمی‌کنیم حکم می‌کنیم
کدام امضا؟
2012و دنیایی که پایان نیافت!
پند نامه لقمان 3
" رنه گنون " به مناسبت تولد حکیم رنه گنون
پندنامه لقمان2
پندنامه لقمان حکیم1
(حقیقت حقه ) مقدمه تیتوس بوركهارت بر كتاب فصوص الحکم ابن عربی
تسلیت به همه مسلمانان برای هتک حرمت رسول الله(ص)
معرفی کتاب رسائل توحیدی اثر علامه طباطبائی (ره)
جهان شناسی سنتی
تأثیر سهروردی بر حکمای عهد قاجاریه
یادداشتی پیرامون نسل کشی سرخپوستان آمریکا
عصر ظهور شعری از حافظ ایمانی
هنر ذن
سلمان حلقه گمشده مطالعات ایرانی – اسلامی و قهرمان جاویدان خرد(گفتاری از استاد دکتر بابک عالیخانی)
هنر برای هنر یا ریاکاری فکری؟ " گفتاری از جرج ارول‏ در ارزیابی‏"هنر برای هنر"