تبلیغات
حكمت مشرقی - سكوت (اثر آلدوس هاكسلی)







































حكمت مشرقی

مجالی برای اندیشیدن در حكمت الهی ادیان

سكوت*

اثر : آلدوس هاكسلی

ترجمه مصطفی ملكیان

 

پدر یك كلمه اداء كرد؛ آن كلمه پسر اوست، و او وی را تا ابد در سكوت لایزال اداء می كند؛ و جان باید در سكوت این كلمه را بشنود.

قدیس خوان دلا كروث(1)

 

حیات معنوی چیزی نیست جز دخل و تصرف روح خدا در باطن ما، و ما، بنابراین، سكوت خود ما باید بخش بزرگی از آمادگی ما برای این دخل و تصرف باشد، و پرگویی یا التذاذ از كلام غالباً مانع خردی نیست بر سر راه آن خیری كه ما فقط از طریق نیوشیدن آنچه روح الهی و آوای خدا در گوش دل ما می گوید كسب می توانیم كرد... لفاظی و خوش سخنی درباره ی امور روحانی، در قیاس با سایر امور، ورّاجی ای بیهوده تر است؛ و كسی كه می پندارد كه با گفت و شنید سخنان آتشین و تعابیر جذاب بر خیر حقیقی خود خواهد افزود – و امروزه غالب اهل زمانه چنین پنداشتی دارند- ممكن است قیل و قال فراوان داشته باشد، اما در عالم بالا از مكالمات خود سهم اندكی خواهد داشت.

ویلیم لا(2)

 

آنكه می داند، نمی گوید؛

آنكه می گوید، نمی داند.

لائودزی(3)

 

قیل و قال بی حد و حصر و درهم و برهم و بیهدف از لحاظ اخلاقی بد و از لحاظ معنوی خطرناك است. " اما من به شما می گویم كه هر كلمه ی لغوی كه آدمیان بر زبان آرند در روز داوری از بابت آن بازخواست خواهند شد." این گفته ممكن است بسیار خشونت آمیز به نظر آید. و، با این همه، اگر سخنانی را كه در طی روزهای عادی از دهان بیرون ریخته ایم مرور كنیم، خواهیم دید كه بخش اعظم آنها را می توان تحت سه عنوان اصلی طبقه بندی كرد: سخنانی كه از سر بدخواهی و بی انصافی نسبت به همنوعانمان صادر شده اند؛ سخنانی كه از سر حرص و طمع، شهوت و حب ذات صادر شده اند، و سخنانی كه از سر حماقت صرف صادر شده اند و بیجهت و بی مناسبت و صرفاً برای اینكه هیاهویی گیج كنندهو آشفتگی آور به پا كرده باشیم اداء شده اند. اینها سخنانی لغواند؛ و اگر دقت كنیم خواهیم دید كه این سخنان معمولاً از سخنانی كه به حكم عقل، محبت و شفقت، یا ضرورت به زبان می آیند بیشترند. و اگر سخنان ناگفته ی حدیث نفس ابلهانه و پایان ناپذیر ذهنی مان را نیز به حساب آوریم پرشمار تر بودن سخنان لغو، در مورد بیشتر ما، به طرزی قاطع و چشمگیر آشكار می شود.

همه ی این سخنان لغو موانعی است بر سر راه علم وحدت بخشی كه به مبداء و منشأ الهی خود می توانیم پیدا كنیم؛ رقص گرد و غبار و پشّه هاست كه نور باطن و ظاهر را تار می كند و در محاق می برد؛ و،در این جهت، نقش سخنان احمقانه كم از نقش سخنان خودبینانه و بدخواهانه نیست. حفظ زبان( كه، البته حفظ ذهن نیز هست) نه فقط یكی از دشوارترین و دقیق ترین ریاضتهاست؛ بلكه سودمند ترین ریاضتها هم هست.

 

مرغ وقتی تخم می گذارد ناگزیر باید قدقد كند. و از این قدقد چه سودی می برد؟ بیدرنك كلاغ سر می رسد و تخمهایش را می رباید و همه ی آنچه را كه او می بایست جوجه پرنده های زنده اش را از درون آنها به دنیا آورد، می بلعد. شیطان نیز درست مثل آن كلاغ رذل، از زنان تارك دنیایی كه قدقد می كنند( یعنی اهل پرت و پلا گویی و وراجی اند) همه ی نیكیهایی را كه به دنیا آورده اند(= حاصل كرده اند) می رباید و می بلعد، نیكی هایی كه اگر با قدقد ( و وراجی) وجودشان اعلام نشده بود باید همچون پرندگان، این تاركان دنیا را به ملكوت اعلی می بردند.

راهنمای زنان تارك دنیا(4)

 

نمی توانی از افسون و فریبندگیهای قیل و قال دنیوی یكسره بركنار بمانی.

فنلون(5)

 

به اینهمه اخبار از بیرون چه حاجت است، وقتی كه همه ی آنچه كه به زندگی یا مرگ دخلی دارد در درون ما فعال و دست اندر كار است؟

ویلیم لا

 

مادر عزیزم، به دستورالعمل های قدیسان اعتناء بلیغ بورز، كه همگی به آنان كه به مقام قداست نائل می آیند، توصیه كرده اند كه از خود و كار و بار خود چندان سخن نگویند.

قدیس فرانسوآ دوسیلز (6) در نامه ای

به قدیس ژان دو شانتال(7)

 

سگ را بدین جهت كه خوب پارس می كند سگ خوبی نمی دانند.

انسان را بدین جهت كه خوب سخن می گوید انسان خوبی نمی دانند.

جوانگ دزی

 

سگ عوعو می كند؛ و كاروان عبور

ضرب المثل عربی

 

بر اثر سستی اراده نبود كه از نامه نوشتن به تو خودداری كردم؛ چرا كه واقعاً بهترین آرزو ها را برای تو دارم؛ بلكه به این علت بود كه به نظرم كه برای به مرحله ی عمل درآوردن همه ی آنچه لازم است، دیگران به قدر كفایت سخن گفته اند، و آنچه ناكافی است( البته اگر اصلاً چیزی ناكافی باشد) نوشتن یا گفتن نیست ( كه معمولاً بیش از حدّ كفایت است) بلكه سكوت و عمل است. زیرا سخن گفتن گیج كننده و آشفتگی آور است،و حال آنكه سكوت و عمل افكار را مجموع می دارند و روح را قوت می بخشند. بنابراین، به محض اینكه شخص آنچه را در جهت خیر و صلاح اش برایش گفته اند را فهم كند، نیاز بیشتری به شنیدن یا بحث كردن نیست؛ از آن پس آنچه محل حاجت است این است كه به جدیت تمام در صدد برآید كه به آنچه آموخته است، در عین حفظ سكوت و حضور قلب، فروتنی و افتادگی، محبت و شفقت، و تحقیر نفس، عمل كند.

قدیس خوان دلا كروث

 

مولینوس (8) ( كه بیشك نخستین كسی نبود كه این طبقه بندی را به كار گرفت) سه مرتبه سكوت را از یكدیگر تمییز داد: سكوت دهان، سكوت ذهن، و سكوت اراده. اجتناب از سخن لغو دشوار است؛ خاموش ساختن وراجی های حافظه و تخیل بسیار دشوارتر است؛ دشوارتر از همه آرام كردن آوای تمنّا و ندای نفرت در ساحت اراده است.

قرن بیستم، از جمله، عصر هیاهو است. هیاهوی جسمانی ، هیاهوی ذهنی و هیاهوی خواهش ها. ما در همه ی این هیاهو ها در تاریخ صاحب ركوردیم. تعجبی هم ندارد؛ زیرا همه ی امكانات فناوری تقریباً اعجاب آمیز ما وقف تاخ و تاز و تجاوز به حریم رایج سكوت شده است. این محبوبترین ذی نفوذترین اختراع از میان همه ی اختراعات اخیر، یعنی رادیو، چیزی نیست جز مجرایی كه از طریق آن داد و قال ها و جار و جنجال های پیش ساخته می توانند به داخل خانه های ما سرازیر شوند. (9) و این داد و قال ها و جار و جنجال ها، البته، از پرده ی گوش بسی فرو تر می روند. در ذهن نفوذ می كنند و آن را با غلغله ای از سرگرمیها و مشغولیتها می آگنند. اخبار، اطلاعاتی كه هیچ ربط و نسبتی با یكدیگر ندارند، غریو و غرّش موسیقی متناسب با مجالس شادخواری و عیاشی یا موسیقی احساساتی و پرسوز و گداز، و نمایشنامه های پر تكراری كه تخلیه روحی و روان پالایی در پی ندارند، بلكه موجب پیدایش اشتیاق به تنفیه های عاطفی هر روزه یا حتی هر ساعته می شوند. و هرجا كه مثل بیشتر كشورها، ایستگاههای رادیویی وقت در اختیار آگهی دهندگان می گذارندو از این راه، به تأمین مالی خود می پردازند، هیاهو از گوشها، و از طریق ساحتهای تخیل، معرفت، و احساس، به هسته ی مركزی آرزو ها، و خواهش های من انتقال می یابد. همه ی متون تبلیغاتی چه شفاهی باشند و چه چاپی ، چه روی امواج پخش شوند، و چه بر روی خمیر كاغذ ، فقط یك هدف دارند: بازداشتن اراده از اینكه به مقام سكوت نائل آید. بی خواهشی شرط رها شدن و به روشنایی رسیدن است. شرط { حدوث و بقاء} یك دستگاه تولید انبوه و گسترش یابنده و از لحاظ فناوری، پیش رونده تمنا و خواهش همه گیر است. تبلیغات كوشش سازمان یافته است برای توسعه و تشدید تمنا و خواهش_ یعنی توسعه و تشدید طرز كار آن نیرویی كه ( چنانكه همه ی قدیسانو آموزگاران همه ی ادیان عالیه همواره تعلیم داده اند) علةالعلل رنج و گناه و بزرگترین سدّ میان جان آدمی و مبدأ و منشأ الاهی اوست.

 

پی نوشتها:

 

* ترجمه فصلی از كتاب جاویدان خرد اثر آلدوس هاكسلی با مشخصات زیر:

Huxley, Aldous, The Perennial Philosophy , London: Chatto and Windus 1974

1.  خوان دلا كروث یا یا قدیس جان آوذر كراس، یا قدیس یوحنای صلیبی، عارف اسپانیایی و از بنیانگذاران فرقه ی كرملی (91- 1542)

2.     نویسنده آثار معنوی، (1761-1686)

3.     حكیم طریقت مدار چینی و متفكر آیین دائو

4.  به معنای دستورالعمل یا راهنمای زنان تارك دنیا، عنوان مكتوبی كه در حدود 1200 به انگلیسی به قلم شخصی كه هنوز ناشناخته است برای گروه كوچكی از زنان جوان عزلت گزیده نوشته شده است.

5.     روحانی و نویسنده ی فرانسوی(1715 – 1651)

6.     اسقف و نویسنده ی فرانسوی( 1622 – 1567)

7.     از بنیانگذاران فرقه ی عیادت ((visitation (1641- 1572)

8.     كشیش و عارف اسپانیایی( 97- 1640)

9.  با توجه با زمان نوشتن مقاله هاكسلی اشاره به رادیو كرده است اما تلویزیون یا اینترنت را نیز می توان در زمان ما به این مطلب زمیمه كرد زیرا ماهیت متجدد آنها كاملاً در همین راستاست.(حكمت مغانی)

 

منبع : سیری در سپهر جان ، مصطفی ملكیان


نوشته شده در سه شنبه هفدهم آبان 1390 ساعت 01:24 قبل از ظهر توسط امیرحسین فرخ زادنیا نظرات |

اخرین مطالب
نگاهی به ذن بودیسم
مقدمه دکتر رادپور بر معرفی کتاب ترجمه دائودجینگ
نگاهی به کتاب «متون مقدس بنیادین از سراسر جهان» اثر جاودان میرچا الیاده
امام خمینى(س) و دنیاى شعر
کتاب ققنوس حکمت
گئورگ زیمل و فلسفه پول
تناقضات مکتب اصالت نسبیت
شیخ اشراق به روایت دکتر دینانی
خاتم بزم ولا
معرفی کتاب «مقدمه‏ای بر هنر هند» نوشته‌ی آناندا کوماراسوآمی
رسالت هنر و هنرمند از نگاه امام خمینی (ره)
نقل اقوالی از رنه گنون از کتاب «شرق و غرب»
تکنولوژی ارتباطات (مقاله ای از شهید سید مرتضی آوینی) پرده اول
محکوم نمی‌کنیم حکم می‌کنیم
کدام امضا؟
2012و دنیایی که پایان نیافت!
پند نامه لقمان 3
" رنه گنون " به مناسبت تولد حکیم رنه گنون
پندنامه لقمان2
پندنامه لقمان حکیم1
(حقیقت حقه ) مقدمه تیتوس بوركهارت بر كتاب فصوص الحکم ابن عربی
تسلیت به همه مسلمانان برای هتک حرمت رسول الله(ص)
معرفی کتاب رسائل توحیدی اثر علامه طباطبائی (ره)
جهان شناسی سنتی
تأثیر سهروردی بر حکمای عهد قاجاریه
یادداشتی پیرامون نسل کشی سرخپوستان آمریکا
عصر ظهور شعری از حافظ ایمانی
هنر ذن
سلمان حلقه گمشده مطالعات ایرانی – اسلامی و قهرمان جاویدان خرد(گفتاری از استاد دکتر بابک عالیخانی)
هنر برای هنر یا ریاکاری فکری؟ " گفتاری از جرج ارول‏ در ارزیابی‏"هنر برای هنر"