تبلیغات
حكمت مشرقی - سخنی درباب جاویدان خرد؛ به قلم استاد دكتر بابك عالیخانی







































حكمت مشرقی

مجالی برای اندیشیدن در حكمت الهی ادیان

    مکتب جاویدان خرد در حال حاضر وارث گنجینه‌ی معنوی سه حکیم بزرگ است: رنه گنون (1886-1951)، آناندا کوماراسوامی (1877-1947) و فریتیوف شوان (1907-1998). گنون، گذشته از تبیین فلسفی-عرفانی عالم متجدد، به معرفی و احیاء مابعدالطبیعه حقیقی (metaphysics)، تمثیلات (symbolism) و تشرّف معنوی (initiation) همت گماشت. گنون، تو گویی سهروردی دیگری است که در جستجوی حکمت عتیق (که همان خمیره ازلی باشد*)، با سیر عمیق در سنن معنوی چینی و هندی و اسلامی و مسیحی و یهودی و ... به لباب تعلیمات دیرینه دست یافته و حاصل تحقیقات خود را با دقت و وضوح ریاضی‌وار به رشته تحریر درآورده است.

      کوماراسوامی پژوهنده سختکوش، شهزوری‌وار تقریرات گنون را با بررسی گسترده سنتهای مختلف،‌ خصوصا سنت ودایی، افلاطونی و مسیحی پشتیبانی نمودهمچنین به اهتمام وی توجه به هنر سنتی و به ویژه هنر مقدس بیش از پیش در حوزه مطالعات جاویدان خرد وارد شد (که بعدها به دست تیتوس بورکهارت (1908-1984) صورت نهایی خود را یافت.

      شوان نیز به نوبه خود علاوه بر تقریر دقیق نظریه یگانگی جوهری ادیان توجه به بعد فضایل معنوی (زیبایی درونی) را که با سیر و سلوک الی الله پیوند اساسی دارد به میان آورد و بدینسان کاری که سهروردی در قرن ششم هجری آغاز کرده بود و به سبب محدودیت عمر و سدهای زبانی و تمدنی و گرفتاریهای سیاسی تکمیل نتوانست کرد، به دست این سه استاد بزرگ معنوی در قرن بیستم میلادی صورت تحقق پذیرفت.

      مکتب جاویدان خرد را (که به نام سنتگرایی نیز خوانده می‌شود) پاره‌ای شارحان دانشمند و وفادار در طول چند دهه کوشش مستمر به همگان معرفی کرده‌اند. از جمله این گروه، علاوه بر مارتین لینگز (1909-2005) که سیرت رسول اکرم صل الله واله وسلم را با دقت و بصیرت کم‌نظیر گزارش کرده است و درباره شکسپیر از دیدگاه هنر مقدس یادگار ماندگاری از خود به جای نهاده است، از فیلسوف ایرانی، دکتر سید حسین نصر نیز باید نام برد.

      در حوزه مطالعات سنتی، که اندک اندک شرقاً و غرباً طول و عرض مفصلی یافته بود، جای سرزمین میانه و میانجی، یعنی ایران (باستانی-اسلامی)، به شدت تهی بود؛ دکتر نصر کوشید که این خلاء را پر گرداند و چون تحقق این مهم به‌تنهایی ممکن نبود به ناگزیر دست یاری به سوی برخی جستجوگران عالیقدر (خصوصاً هانری کربن) دراز کرد تا به مدد آنان «قاره» ایران معنوی را کشف و به جهانیان معرفی کند.

      مع‌الاسف بر اثر گردشهای روزگار این کار بزرگ ناتمام ماند تا به امروز که به همت یکی از بهترین شاگردان دکتر نصر (دکتر غلامرضا اعوانی) مرحله تازه‌ای در تاریخچه جاویدان خرد در ایران آغاز شده است، تو گویی بار دگر بوی خوش اشراق در این سرزمین به مشام می‌رسد.

 

اخرین مطالب
«مطالعات تطبیقی»
معرفی کتاب
نگاهی به ذن بودیسم
مقدمه دکتر رادپور بر معرفی کتاب ترجمه دائودجینگ
نگاهی به کتاب «متون مقدس بنیادین از سراسر جهان» اثر جاودان میرچا الیاده
امام خمینى(س) و دنیاى شعر
کتاب ققنوس حکمت
گئورگ زیمل و فلسفه پول
تناقضات مکتب اصالت نسبیت
شیخ اشراق به روایت دکتر دینانی
خاتم بزم ولا
معرفی کتاب «مقدمه‏ای بر هنر هند» نوشته‌ی آناندا کوماراسوآمی
رسالت هنر و هنرمند از نگاه امام خمینی (ره)
نقل اقوالی از رنه گنون از کتاب «شرق و غرب»
تکنولوژی ارتباطات (مقاله ای از شهید سید مرتضی آوینی) پرده اول
محکوم نمی‌کنیم حکم می‌کنیم
کدام امضا؟
2012و دنیایی که پایان نیافت!
پند نامه لقمان 3
" رنه گنون " به مناسبت تولد حکیم رنه گنون
پندنامه لقمان2
پندنامه لقمان حکیم1
(حقیقت حقه ) مقدمه تیتوس بوركهارت بر كتاب فصوص الحکم ابن عربی
تسلیت به همه مسلمانان برای هتک حرمت رسول الله(ص)
معرفی کتاب رسائل توحیدی اثر علامه طباطبائی (ره)
جهان شناسی سنتی
تأثیر سهروردی بر حکمای عهد قاجاریه
یادداشتی پیرامون نسل کشی سرخپوستان آمریکا
عصر ظهور شعری از حافظ ایمانی
هنر ذن